Հոկտեմբերի 20-ին Երևանում շարունակվել են COP17-ի շրջանակում կազմակերպված քննարկումներն ու միջոցառումները։ Երկրորդ օրվա ուշադրության կենտրոնում էին բնիկ ժողովուրդների և տեղական համայնքների ավանդական գիտելիքի դերը կենսաբազմազանության պահպանության գործում, ծովային էկոհամակարգերի պաշտպանությունն ու բնության պահպանության գաղափարները հանրությանը ներկայացնելու հնարավորությունները։

Երևանում անցկացվող՝ Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովի երկրորդ օրը ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ կենսաբազմազանության պահպանությունը միայն միջազգային բանակցությունների և պետական քաղաքականությունների հարց չէ։ Այն ենթադրում է նաև համայնքների մասնակցություն, գիտելիքի փոխանակում, տարբեր ոլորտների համագործակցություն և հասարակության լայն ներգրավում։

Հոկտեմբերի 20-ին Հայաստանի նախագահության նախաձեռնությամբ անցկացվել է «Ավանդական գիտելիքը գործողության մեջ․ բնիկ ժողովուրդների և տեղական համայնքների ներդրումը Կունմին-Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակում» խորագրով միջոցառումը։

Քննարկման առանցքում եղել են բնիկ ժողովուրդների և տեղական համայնքների ավանդական գիտելիքը, նորարարություններն ու գործելակերպերը և դրանց կիրառումը կենսաբազմազանության պահպանության ու բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման գործում։

Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել ավանդական էկոլոգիական գիտելիքի արժեքին՝ որպես գիտական տվյալները լրացնող աղբյուրի, ինչպես նաև համայնքների մասնակցությանը կենսաբազմազանության պահպանության ազգային ռազմավարությունների մշակման և իրականացման գործընթացում։

Միջոցառման նպատակներից էր նաև ամրապնդել միջազգային համագործակցությունը և նպաստել Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի 8(j) հոդվածի իրականացմանը, որը վերաբերում է բնիկ ժողովուրդների և տեղական համայնքների գիտելիքի, նորարարությունների ու գործելակերպերի պահպանմանն ու հարգմանը։

Այս քննարկումը կարևորում է այն մոտեցումը, որ բնության պահպանության արդյունավետ լուծումները կարող են ձևավորվել գիտական հետազոտությունների և սերունդների ընթացքում կուտակված տեղական գիտելիքի համադրմամբ։

Երկրորդ օրվա կարևոր իրադարձություններից էր նաև COP17-ի շրջանակում Օվկիանոսի տաղավարի բացումը, որին մասնակցել է ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ Արա Մկրտչյանը։

Իր ելույթում նա ընդգծել է, որ օվկիանոսների պահպանությունը համաշխարհային ընդհանուր պատասխանատվություն է, քանի որ դրանց կենսական նշանակության էկոհամակարգային ծառայություններից օգտվում են նաև դեպի ծով ելք չունեցող երկրները։

Անդրադառնալով ծովային և ափամերձ էկոհամակարգերի վերականգնման կարևորությանը՝ Արա Մկրտչյանը շեշտել է նաև կենսաբազմազանության պահպանության և կլիմայական գործողությունների փոխկապակցվածությունը։

Նախարարի տեղակալը նշել է, որ COP17-ի շրջանակում իրականացվող առաջին համաշխարհային գնահատումը հնարավորություն է տալիս գնահատել Կունմին-Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակի իրականացման առաջընթացը և արագացնել համատեղ գործողությունները։

Այս թեման ընդգծում է, որ կենսաբազմազանության պահպանությունը չի սահմանափակվում առանձին երկրների տարածքներով։ Ծովային, ցամաքային և այլ էկոհամակարգերի միջև կապերը պահանջում են միջազգային համագործակցություն և ամբողջական մոտեցում։

COP17-ի երկրորդ օրը այցելուների համար բաց է եղել նաև Կանաչ գոտին, որը համաժողովի շրջանակում միավորում է բնության պահպանությանը նվիրված հանրային, կրթական, գիտական և մշակութային նախաձեռնությունները։

Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում գործող Կանաչ գոտում ներկայացվում են ցուցադրություններ, գիտակրթական նախաձեռնություններ, մասնագիտական քննարկումներ և մշակութային միջոցառումներ։ Պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ այն նախատեսված է այցելուների համար հոկտեմբերի 19-30-ը՝ ժամը 10:00-20:00-ն։

Հոկտեմբերի 20-ին Կանաչ գոտու բեմում երաժշտական կատարումներն ու ներկայացումները համադրել են արվեստն ու բնության պահպանության գաղափարը։ Այցելուները հնարավորություն են ունեցել նաև ծանոթանալու կենսաբազմազանության պահպանությանն ուղղված նախաձեռնությունները ներկայացնող ցուցադրություններին։

Կանաչ գոտու նշանակությունը միայն համաժողովի մասնակիցներին միջոցառումների հարթակ տրամադրելը չէ։ Այն հնարավորություն է տալիս բնության պահպանության թեման ներկայացնել ավելի լայն հանրությանը՝ գիտելիքը, մշակույթը և հանրային մասնակցությունը դարձնելով մեկ ընդհանուր գործընթացի մաս։

Հոկտեմբերի 20-ի միջոցառումները ներկայացնում են կենսաբազմազանության պահպանության մի քանի փոխկապակցված ուղղություններ՝ համայնքների ավանդական գիտելիքի կիրառումը, ծովային և ցամաքային էկոհամակարգերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հասարակության մասնակցության կարևորությունը։

Այս թեմաները լրացնում են COP17-ի հիմնական օրակարգը, որի առանցքում Կունմին-Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակի իրականացման առաջընթացի գնահատումն ու մինչև 2030 թվականը սահմանված նպատակների իրականացումն արագացնելու ուղիների քննարկումն է։

Համաժողովի հաջորդ օրերին շարունակվելու են միջազգային բանակցություններն ու զուգահեռ միջոցառումները՝ կենսաբազմազանության պահպանությանն ուղղված համատեղ գործողությունների և համագործակցության հնարավորությունների շուրջ։