Այսօր արհեստական բանականությունը (AI) դարձել է բիզնես գործընթացների անբաժանելի մասը, սակայն դրա ներդրումը բերում է նոր մարտահրավեր՝ ինչպե՞ս օգտվել տեխնոլոգիայի առավելություններից՝ չկորցնելով ղեկավարի անկախ դատողությունն ու պատասխանատվությունը։
Օրեր առաջ «Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցում staff.am-ի աջակցությամբ տեղի ունեցավ ChangeSchool London-ի տնօրեն և King’s Business School-ի դասախոս Վիրեն Լալլի գործնական սեմինարը։ Ավելի քան 39 երկրներում 6,900 ղեկավարների (այդ թվում՝ UBS և Vodafone ընկերություններում) վերապատրաստած միջազգային փորձագետը Հայաստանի առաջատար ընկերությունների շուրջ 25 HR ղեկավարների հետ քննարկեց առաջնորդության նորագույն մոտեցումները AI-ի դարաշրջանում։
Միջոցառման առանցքում Վիրեն Լալլի կողմից ներկայացված որոշումների կայացման վեց մակարդակներից բաղկացած շրջանակն էր (framework)։ Սա պրակտիկ գործիք է, որն օգնում է ղեկավարներին հստակ սահմանազատել՝ որտեղ է ավարտվում AI-ի տեղեկատվական դերը և որտեղ է սկսվում առաջնորդի բացառիկ պատասխանատվությունը։
Ըստ լոնդոնյան փորձագետի՝ AI-ը հրաշալի է տվյալների մշակման և տարբերակների առաջադրման փուլում, սակայն այն չունի կոնտեքստի զգացողություն և էթիկական կողմնորոշիչ։ Ղեկավարի գլխավոր խնդիրն է՝ պահպանել ճանաչողական ինքնիշխանությունը՝ չթողնելով, որ ալգորիթմների առաջարկած լուծումները դառնան անքննելի հիմք վերջնական որոշումների համար։
Սեմինարի ընթացքում քննարկվեց մի կարևոր գործնական խնդիր. AI-ի ոչ գիտակցված օգտագործումը կարող է ոչ թե նվազեցնել, այլ խորացնել մարդկային սխալները (cognitive biases)։ Եթե ղեկավարը կորցնում է զգոնությունը և կուրորեն վստահում է տեխնոլոգիայի տված արդյունքին, նա վտանգում է որոշման օբյեկտիվությունը։
Մասնակիցները գործնական վարժությունների միջոցով վերլուծեցին իրական դեպքեր, որտեղ AI-ն տալիս էր հավասարապես համոզիչ, բայց տրամագծորեն հակադիր լուծումներ։ Սա ցույց տվեց, որ միայն մարդկային փորձն ու կոնտեքստի խորը իմացությունն են թույլ տալիս կայացնել իրապես ճիշտ ընտրություն։
Միջոցառմանը մասնակցող 25-ից ավելի HR առաջնորդների համար սա կարևոր networking-ի և փորձի փոխանակման հարթակ էր։ Քանի որ հենց HR ոլորտի մասնագետներն են այսօր կառավարում տեխնոլոգիաների և մարդկային ռեսուրսների համադրությունը, նման գործիքների տիրապետումը դառնում է առաջնային անհրաժեշտություն։
Քննարկումները ցույց տվեցին, որ հայաստանյան աշխատաշուկայի առաջատարները պատրաստ են AI-ի ներդրմանը, սակայն մեծ նշանակություն են տալիս առաջնորդության որակական հատկանիշների պահպանմանը։
Ամփոփում
Վիրեն Լալլի սեմինարը տվեց հստակ պատասխան. AI-ը ոչ թե փոխարինում է ղեկավարին, այլ փոխում է նրա դատողության որակը։ Մասնակիցները հստակ պատկերացում կազմեցին, թե որ որոշումներն են մնում բացառապես իրենց իրավասության տակ և որ հարցերում է AI-ն հանդես գալիս որպես օժանդակող գործիք։ Սա հնարավորություն տվեց հասկանալ, թե ինչպես կարելի է երկարաժամկետ պահպանել ղեկավարի և տեխնոլոգիայի միջև առկա այդ կարևոր սահմանը։
